Αυτός, ο Κόσμος ο Σκληρός, ο Τόσο Ανθρώπινος

Αυτός, ο Κόσμος ο Σκληρός, ο Τόσο Ανθρώπινος
04 Οκτ
2016

Διαβάστε ένα κείμενο του μεταφραστή Ανδρέα Μιχαηλίδη για τον κόσμο του Joe Abercrombie στην τριλογία «Τα χρονικά της τσακισμένης θάλασσας».

Η γνωριμία μου με τον Joe Abercrombie έγινε στην πρώτη του συγγραφική δουλειά, το First Law Trilogy, σε μια εποχή που, για τρίτη ίσως φορά, είχα κουραστεί να διαβάζω έργα φανταστικής λογοτεχνίας. Είναι γνωστό πως όλες οι ιστορίες οι οποίες ενδιαφέρουν, συγκινούν και συναρπάζουν την ανθρωπότητα έχουν ειπωθεί ξανά και ξανά, εδώ και χιλιάδες χρόνια – ειδικότερα, δε, οι ηρωικές ιστορίες. Η αναζήτηση της πρωτοτυπίας είναι μάταιη, όσο και ανούσια, καθότι στο θεμέλιό τους, αυτά που απασχολούν τον άνθρωπο έχουν μείνει ίδια κι απαράλλαχτα: η μοναξιά και η συντροφικότητα, η φιλία και η έχθρα, η αγάπη και το μίσος, η ζωή και ο θάνατος – ενώ πάνω από όλα, καθώς και στη ρίζα τους, βρίσκεται η ανάγκη μας να λέμε ιστορίες.

Λέμε ιστορίες στους εαυτούς μας για να σφυρηλατήσουμε μια ταυτότητα. Ανταλλάσσουμε ιστορίες με τους άλλους για να πείσουμε και να πειστούμε. Λέμε ιστορίες στις επόμενες γενιές για να τις διδάξουμε, κι οι ιστορίες αυτές μπορεί συχνά να μην είναι αλήθεια όμως ποτέ δεν λένε ψέματα: τα γεγονότα ίσως να ήταν λιγότερο θαυμαστά απ’ ό,τι ακούγονται, οι αληθινοί άνθρωποι μικρότεροι από τους ήρωες που υψώνονται σαν πύργοι πάνω από εκείνους που λένε τα τραγούδια. Πάνω από όλα, ο πόλεμος, το ταξίδι και ο κόσμος ολόκληρος είναι πολύ πιο βρόμικα από τις καθαρές εικόνες μια ιστορίας. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει πως δεν υπήρξε ηρωισμός, πως δεν υπήρξε θρίαμβος, πως δεν υπήρξε θαύμα – είναι απλά δύσκολο να τα δεις την ώρα που συμβαίνουν.
Όλα αυτά είναι θέματα κεντρικά στη γραφή του Joe Abercrombie, τα οποία αποκρυσταλλώνονται ακόμα καθαρότερα στην τριλογία Τα Χρονικά της Τσακισμένης Θάλασσας, της οποίας ο κόσμος θυμίζει τα τέλη της πρώτης –όπως συνηθίζουμε να μετράμε– χιλιετίας του δικού μας. Στον Μισό Βασιλιά, ένας σακάτης πρίγκιπας πρέπει να κερδίσει τη θέση του σ’ έναν κόσμο με χειροδύναμους Βίκινγκς, αποδεικνύοντας πως ένα κοφτερό μυαλό και η απεγνωσμένη πάλη για επιβίωση είναι ισχυρότερα από κάθε σπαθί κι αρματωσιά. Κατά δήλωσή του: «Φαίνεται πως κατέληξα να είμαι ο κακός αυτής της ιστορίας» στο οποίο ένας φλεγματικός πολεμιστής τού απαντά:
«Αν έχω μάθει κάτι στη ζωή μου είναι πως δεν υπάρχουν καλοί και κακοί. Υπάρχουν απλώς άνθρωποι που κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν».
Ο Ρουλφ είναι η φωνή της πρακτικής σοφίας, της κοινής λογικής εκείνου που έχει δει σχεδόν τα πάντα κι έχει επιβιώσει, ρόλος που αναλαμβάνει και στο δεύτερο βιβλίο.
Στον Μισό Κόσμο κι ενώ ο Γιάρβι, ο πρωταγωνιστής του πρώτου βιβλίου, από κινούμενο έχει γίνει κινούσα δύναμη, δύο νέοι χαρακτήρες καλούνται ν’ αναζητήσουν στον δρόμο τους τη σκιά του πολέμου, με αποτέλεσμα να ξεστρατίσουν ξανά και ξανά. Η Θορν είναι ένα άγριο, επιθετικό κορίτσι, με μοναδική της επιθυμία ν’ ακολουθήσει τα χνάρια του πατέρα της, ενός τραγουδισμένου πολεμιστή. Ο Μπραντ είναι ένας έντιμος, αμήχανος νεαρός, με μοναδική του επιθυμία να κάνει πάντα κατά το δυνατόν το σωστό, να στέκεται στο φως. Όταν οι δυο τους βρεθούν να κάνουν ένα ταξίδι που φέρνει στον νου τη διαδρομή του ιστορικού Χάραλντ Χαρντράντα, προς μια αντίστοιχη Αυτοκρατορία του Νότου, θα μάθουν όλα όσα αφήνουν απέξω οι ηρωικές ιστορίες: τη βρομιά, τον πόνο και τον φόβο. Ταυτόχρονα όμως θ’ ανακαλύψουν πως υπάρχουν κι άλλα κατορθώματα εκτός από την ικανότητα στη μάχη, πως υπάρχει ηρωισμός εκεί που δεν το περιμένουν, πως η βρομιά, ο πόνος και ο φόβος μπορούν να κάνουν συντρόφους το πιο απρόσμενο συνονθύλευμα από μαχαιροβγάλτες.
Για μια ακόμα φορά, μιλώντας, όπως πιστεύω, με τη φωνή του συγγραφέα, ο Ρουλφ μάς δίνει τα φώτα του: «Άλλο τα τραγούδια κι άλλο η πραγματικότητα».
Ο Joe Abercrombie είναι τεχνίτης της ανατροπής κι έχει καλλιεργήσει τη φήμη του ως θραύστη των προτύπων. Ο ήρωας, η συντροφιά, το ταξίδι, ο σπουδαίος σκοπός, η επιστροφή: όλα είναι στοιχεία των ιστοριών του που τα βγάζει το μέσα έξω και τα γυρνάει τούμπα. Αν, ωστόσο, διαβάσει κανείς πιο προσεκτικά, συνειδητοποιεί πως είναι σαν να θεωρεί την αρχετυπική λογοτεχνία φαντασίας ανάλογη των καθαρών, αψεγάδιαστων τραγουδιών και σε πείσμα τους, σαν χρονικογράφος που δεν εξωραΐζει τίποτα, εξιστορεί την αλήθεια πίσω από τις ιστορίες, σ’ έναν κόσμο σκληρό και βαθιά ανθρώπινο.

Ανδρέας Μιχαηλίδης
Μεταφραστής της τριλογίας «Τα Χρονικά της Τσακισμένης Θάλασσας»

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία:
Summer Reading Challenge!
Party games από τον αμερικανό Ρ. Λ. Στάιν
Συνδεθείτε για να υποβάλετε σχόλια